Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Dịch vụ Internet xuất hiện lần đầu tiên tại Việt Nam vào năm 1997. Tuy nhiên, ba năm sau, tỷ lệ sử dụng Internet vẫn không đáng kể với tỷ lệ thâm nhập 0,2% tại địa phương.

Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi mạnh mẽ trong những năm qua. Trong năm 2019, khoảng 64 triệu người Việt Nam, hơn một nửa dân số, đã được kết nối với Internet. Mặc dù bắt đầu muộn, tỷ lệ thâm nhập của Việt Nam (66%) trong năm 2019 hiện cao hơn mức trung bình của thế giới (56%).

tim-hieu-thi-truong-ban-le-thuong-mai-dien-tu-tai-viet-nam5

Sau khi gia nhập WTO năm 2007, Việt Nam đã cho phép các nhà đầu tư nước ngoài thành lập 100% công ty nước ngoài. Điều này đã thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài, bao gồm các nhà bán lẻ thương mại điện tử. Vì thương mại điện tử dự kiến sẽ sớm trở thành một phần quan trọng của ngành thương mại của Việt Nam, hiện tại, các tên tuổi lớn như Lazada, Shopee (Sea Limited) và gần đây, Amazon, thị trường đã nắm bắt cơ hội và vào Việt Nam.

Năm 2017, thị trường thương mại điện tử Đông Nam Á đã tăng trưởng 35% mỗi năm, nhanh hơn 2,5 lần so với Nhật Bản. Việt Nam đứng thứ 4 về mua sắm trực tuyến tại khu vực Châu Á Thái Bình Dương và dự kiến sẽ tiếp tục bùng nổ trong những năm tới, với doanh số ước tính đạt 8,1 tỷ EUR vào năm 2020.

Bối cảnh kỹ thuật số Việt Nam

Việt Nam lần đầu tiên kết nối với Internet vào tháng 11 năm 1997. Trong hơn 20 năm qua, đất nước này đã chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ về số lượng người dùng Internet. Theo Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, Việt Nam có khoảng 64 triệu người dùng Internet trong năm 2019, tương đương tỷ lệ thâm nhập Internet là 66%, cao hơn mức trung bình toàn cầu là 56%.

Điều này đặt Việt Nam lên vị trí hàng đầu của các nước châu Á và con số dự kiến sẽ tiếp tục tăng với tốc độ nhanh, nhờ các dịch vụ băng thông tương đối linh hoạt và chi phí dữ liệu di động thấp. Với khả năng tiếp cận Internet ngày càng tăng, ngày càng nhiều người sẽ có cơ hội truy cập và sử dụng các dịch vụ thương mại điện tử.

Sự gia tăng của việc áp dụng Internet này có thể một phần là do tỷ lệ thâm nhập điện thoại thông minh cao của đất nước. Trong năm năm qua, đất nước này đã chứng kiến sự gia tăng quyền sở hữu điện thoại thông minh, nhờ sự phổ biến của điện thoại thông minh và sự gia tăng của thu nhập khả dụng trên đầu người của Việt Nam.

Theo thống kê của Google, gần 96% dân số sử dụng Internet tại Việt Nam sử dụng điện thoại thông minh. Vì điện thoại thông minh là chìa khóa để tiến hành các hoạt động thương mại điện tử trực tuyến, sự gia tăng quyền sở hữu điện thoại thông minh sẽ có ảnh hưởng sâu sắc đến bối cảnh thương mại điện tử.

1. Thương mại điện tử B2C

Như đã đề cập trong bài viết về thị trường bán lẻ Việt Nam, ngành bán lẻ tại Việt Nam bao gồm ba kênh chính: truyền thống, hiện đại và trực tuyến. Bài viết này sẽ được dành riêng cho việc nghiên cứu kênh bán lẻ trực tuyến, hoặc Thương mại điện tử B2C, với một tổng quan ngắn gọn về kênh thương mại điện tử B2B mới nổi.

tim-hieu-thi-truong-ban-le-thuong-mai-dien-tu-tai-viet-nam1

Tổng quan về thương mại điện tử B2C

Thương mại điện tử được định nghĩa trong Nghị định 52/2013 / ND-CP như sau:

Hoạt động thương mại điện tử có nghĩa là tiến hành một phần hoặc toàn bộ quá trình hoạt động thương mại bằng các phương tiện điện tử được kết nối với Internet, mạng viễn thông di động hoặc các mạng mở khác.

Việt Nam hiện có một trong những thị trường thương mại điện tử B2C phát triển nhanh nhất ở Đông Nam Á, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm trong 5 năm gần đây là 32,3%, tương đương với quy mô thị trường 7,3 tỷ EUR vào năm 2019.

Ngành thương mại điện tử tại Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục tăng nhanh với tốc độ tăng trưởng dự báo là 14% cho đến 2020, chiếm 5,2% tổng doanh số bán lẻ. Mặc dù thị phần của Thương mại điện tử vẫn còn khá nhỏ, với dân số trẻ hiểu biết về kỹ thuật số, (ví dụ, Millennials, sinh từ năm 1981 đến 1996; và Thế hệ Z, sinh từ 1997 đến 2010) và tỷ lệ thâm nhập điện thoại thông minh cao, chuyển đổi từ bán lẻ offline sang bán lẻ trực tuyến dường như không thể tránh khỏi.

Nhận thức được cơ hội này, nhiều công ty, cả trong nước và quốc tế, đã đầu tư đáng kể để có được lợi thế đầu tiên. Sự hiện diện của họ đã làm cho thị trường thêm năng động và cạnh tranh, đặc biệt là khi không có người dẫn đầu thị trường rõ ràng. Bối cảnh cạnh tranh và thông tin của những người chơi chính được thảo luận thêm trong phần Bối cảnh cạnh tranh dưới đây.

Cấu trúc thương mại điện tử B2C

Các trang web thương mại điện tử chiếm phần lớn các hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam, mặc dù các chợ điện tử đang trở nên phổ biến. Các trang web đấu giá trực tuyến và các trang web quảng cáo trực tuyến vẫn là một phần quan trọng trong bối cảnh thương mại điện tử.

Người tiêu dùng Việt Nam đang mua sắm trực tuyến thông qua hai phương tiện khác: nền tảng truyền thông xã hội và ứng dụng di động. Trong khi các nền tảng truyền thông xã hội khá phổ biến đối với người tiêu dùng Việt Nam, thương mại di động vẫn là một xu hướng mới nổi.

MẠNG XÃ HỘI là một hệ thống thông tin cung cấp cho người dùng các dịch vụ như lưu trữ, cung cấp, sử dụng, tìm kiếm, chia sẻ và trao đổi thông tin, bao gồm cung cấp trang web cá nhân, diễn đàn, trò chuyện trực tuyến, chia sẻ âm thanh và video và các thiết bị tương tự khác .(Nghị định 72/2013)

ỨNG DỤNG DI ĐỘNG chỉ ra một ứng dụng được cài đặt trên thiết bị di động được kết nối với mạng cho phép người dùng truy cập cơ sở dữ liệu của thương nhân, tổ chức và cá nhân để mua và bán hàng hóa và cung cấp hoặc sử dụng dịch vụ. Ứng dụng di động bao gồm ứng dụng bán hàng hóa và ứng dụng cung cấp dịch vụ thương mại điện tử. (Thông tư 59/2015)

Phương thức thanh toán

So với ngành thương mại điện tử, bối cảnh thanh toán thương mại điện tử tụt lại phía sau đáng kể. Tỷ lệ sử dụng thẻ tín dụng vẫn còn thấp ở Việt Nam và giao hàng trả tiền mặt tiếp tục là phương thức thanh toán được ưa thích. Mặc dù sự gia tăng gần đây trong việc sử dụng thẻ tín dụng, không có khả năng hành vi của người tiêu dùng sẽ thay đổi trong tương lai gần. Thiếu niềm tin là một rào cản đáng kể đối với việc áp dụng các phương thức thanh toán trực tuyến.

Logistics

Logistics và giao hàng là một thách thức không ngừng đối với ngành Thương mại điện tử tại Việt Nam do vận chuyển chậm (ví dụ: một xe tải chở hàng từ Thành phố Hồ Chí Minh đến Hà Nội có thể mất tới ba ngày) và ưu tiên thanh toán bằng tiền mặt lúc giao hàng. Sự kết hợp giữa ngành công nghiệp thương mại điện tử đang bùng nổ và cơ sở hạ tầng hậu cần kém phát triển đã thúc đẩy các công ty đầu tư đáng kể vào lĩnh vực này, dự đoán dẫn đến mức tăng trưởng ấn tượng 42% trong năm 2018-2022.

Cơn sốt vàng thương mại điện tử này đã dẫn đến một bối cảnh hậu cần đông đúc và cạnh tranh với hơn 50 nhà cung cấp tính đến năm 2017, từ các dịch vụ chuyển phát nhanh truyền thống (ví dụ: Viettel, EMS và VNPost) đến các công ty khởi nghiệp (ví dụ: giaohangnhanh, supership và giaohangtietkiem ) và người chơi quốc tế (ví dụ: Thương mại điện tử DHL, Grab Express và Lazada Express).

Với tiền mặt lúc giao hàng là phương thức thanh toán ưa thích, điều quan trọng đối với các doanh nghiệp thương mại điện tử là thiết lập một mạng lưới giao hàng và giao hàng đáng tin cậy.

Mặc dù các công ty lớn thường có bộ phận giao nhận và logistics chuyên trách chịu trách nhiệm thực hiện các đơn đặt hàng (ví dụ: Lazada là công ty thương mại điện tử đầu tiên tại Việt Nam có công ty giao hàng riêng có tên là LEX – Lazada Express), phần lớn các công ty sử dụng dịch vụ bên thứ ba. Các doanh nghiệp nhỏ và các cửa hàng cá nhân dựa vào các nhà cung cấp bên thứ ba và các chủ hàng tự do để giảm thiểu vốn hoạt động.

2. Thương mại điện tử B2B

Thương mại điện tử giữa các doanh nghiệp (B2B) vẫn còn khá mới ở Việt Nam, nhưng nó nhận được nhiều sự quan tâm và hỗ trợ từ chính phủ. Trong những năm gần đây, chính phủ đã có những hành động để đáp ứng sự phát triển và phát triển của ngành thương mại điện tử B2B.

Thương mại điện tử tại Việt Nam nằm trong khuôn khổ của hoạt động xuất nhập khẩu, dựa trên giả định rằng Thương mại điện tử là kênh hiệu quả về thời gian và chi phí cho thương mại xuyên biên giới, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ có nguồn tài chính hạn chế. Năm 2016, 32% doanh nghiệp tại Việt Nam hợp tác với các công ty nước ngoài thông qua các kênh trực tuyến.

tim-hieu-thi-truong-ban-le-thuong-mai-dien-tu-tai-viet-nam2

Việt Nam là thành viên của nhiều cộng đồng kinh tế và đã tham gia một số hiệp định thương mại tự do (FTA) bao gồm FTA Việt Nam-Hàn Quốc (VKFTA), Hiệp định đối tác kinh tế Việt Nam – Nhật Bản (VJEPA), Liên minh kinh tế Việt-Âu (VCUFTA), và FTA châu Âu-Việt Nam (EVFTA). Với sự hỗ trợ của các FTA này, thương mại điện tử B2B dự kiến sẽ tăng trưởng đáng kể trong tương lai gần.

Thị trường béo bở của Việt Nam đã thu hút sự chú ý của người chơi quốc tế: Alibaba hiện cho phép 500 đến 600 nhà xuất khẩu Việt Nam bán trên nền tảng của mình và Amazon đã thông báo rằng họ sẽ cung cấp dịch vụ thương mại điện tử cho Hiệp hội thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), một nhóm bao gồm 140 doanh nghiệp địa phương, để bán và xuất khẩu sản phẩm của họ.

3. Dịch vụ thương mại điện tử

Thương mại điện tử cũng là một kênh tiềm năng cho các dịch vụ như du lịch trực tuyến, giải trí trực tuyến, chơi game trực tuyến đến các dịch vụ giáo dục trực tuyến.

Du lịch trực tuyến tại Việt Nam vẫn còn trong giai đoạn trứng nước. Nhưng khi Việt Nam trở thành một điểm đến sinh lợi hơn, nhu cầu dự kiến sẽ tăng lên. Theo VECOM, tỷ lệ đặt phòng qua các đại lý du lịch trực tuyến có mức tăng trưởng hàng năm trên 30%, tăng từ 20% trong năm 2016.

Tuy nhiên, thị trường hiện đang bị chi phối bởi những người chơi nước ngoài như Agoda và Booking, cùng nhau nắm giữ 80% thị phần. Những trang web này là phổ biến rộng rãi trong số khách du lịch trong và ngoài nước.

Do sự thâm nhập Internet ngày càng tăng ở Việt Nam, giải trí trực tuyến (vé xem phim, vé sự kiện) đã tăng lên đều đặn, chiếm một phần nhỏ nhưng ngày càng đáng kể trong tổng giá trị thương mại điện tử. Thị trường mới nổi này bị chi phối bởi những người chơi nước ngoài như CGV cho vé xem phim và Ticketbox cho vé sự kiện.

Tuy nhiên, nó được dự đoán sẽ trở nên năng động hơn khi có nhiều người chơi tham gia vào thị trường. Nhưng với tỷ lệ sử dụng thẻ tín dụng thấp của Việt Nam, không rõ liệu giải trí trực tuyến có cất cánh được hay không.

Thị trường trò chơi trực tuyến của Việt Nam là một trong những thị trường lớn nhất ở Đông Nam Á với hơn một phần ba dân số chơi các trò chơi trực tuyến. Tuy nhiên, 80% số trò chơi này được nhập khẩu từ Hàn Quốc và Trung Quốc, và không có trò chơi phổ biến ùng ngôn ngữ tiếng Việt.

Mặc dù giáo dục trực tuyến (E-learning) đã đến Việt Nam một thập kỷ trước, nhưng nó chỉ mới cất cánh gần đây. Tính đến nay, đã có khoảng 250 công ty khởi nghiệp giáo dục trực tuyến, có thể được chia thành ba nhóm:

  • Ngoại ngữ: ESL thống trị thị trường, nhưng các khóa học tiếng Nhật, Trung Quốc và Hàn Quốc đang gia tăng. Ví dụ: tienganh123.com và tiengnhatonline.edu.vn
  • Chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia: bao gồm các khóa học về toán học, vật lý, văn học, hóa học và sinh học. Ví dụ: hocmai.vn
  • CNTT và kỹ năng mềm: Người Việt Nam đã bắt đầu chú ý hơn đến những điều này để cải thiện nghề nghiệp của họ. Ví dụ: kyna.vn

Mặc dù dịch vụ điện tử chắc chắn có triển vọng ở Việt Nam, nhưng chúng vẫn đang ở giai đoạn đầu.

Thị trường thương mại điện tử Việt Nam đang phát triển vô cùng nhanh chóng. Hãy cùng Babuki tìm hiểu về xu hướng và cơ hội của thương mại điện tử tại Việt Nam ở bài viết sau. Bài viết sẽ thảo luận về các cơ hội và thách thức của Thương mại điện tử tại Việt Nam trong những năm tới, tập trung vào các lĩnh vực B2B và B2C.

Xu hướng thị trường

Gia tăng việc mua sắm qua di động

Vào năm 2017, 72% các trang web thương mại điện tử ở Đông Nam Á đã được truy cập từ thiết bị di động. Tuy nhiên, tỷ lệ chuyển đổi – tỷ lệ truy cập trang web chuyển đổi thành mua sản phẩm – từ máy tính cao hơn 1,7 lần so với thiết bị di động.

Tại Việt Nam, năm 2015 được đặc trưng bởi sự bùng nổ trong thương mại di động sau khi các nhà khai thác thương mại điện tử đầu tư đáng kể vào việc tạo ra các phiên bản trang web trên thiết bị di động. Tuy nhiên, chỉ có 15% nhà khai thác thương mại điện tử có trang web di động vào năm 2017.

Mặc dù thương mại di động chưa mang lại lợi nhuận lớn cho các nhà khai thác, nhưng nó đáng được xem xét nghiêm túc trong tương lai, đặc biệt là trong khi thuê bao mạng di động (3G và 4G) tăng và tỷ lệ thâm nhập điện thoại thông minh cao hơn.

Thị trường điện tử đang trở nên phổ biến

Thương mại điện tử của Việt Nam đã chứng kiến sự xuất hiện của một số chợ điện tử như Sendo (sendo.vn), Shopee (shopee.vn) và Tiki (tiki.vn). Theo khảo sát trên 1.159 người dùng Internet Việt Nam của Cơ quan Công nghệ Thông tin và Thương mại Điện tử Việt Nam (VECITA), các chợ điện tử đang trở nên phổ biến. Người dùng báo cáo đã sử dụng các trang web thị trường điện tử đã tăng từ 19% trong năm 2013 lên 41% số người được hỏi trong năm 2017.

Việc sử dụng các trang web thương mại điện tử tăng từ 57% lên 76%, trong khi việc sử dụng các trang web mua theo nhóm – một loại trang web quảng cáo trực tuyến – đã giảm từ 51% xuống 24% trong cùng kỳ. Cần lưu ý rằng mặc dù số lượng trang web thương mại điện tử tăng nhanh hơn so với các trang web trên thị trường điện tử, nhưng nhìn chung chúng là phiên bản trực tuyến của các cửa hàng bán lẻ truyền thống. Do đó, mức độ phổ biến của chúng có thể không cao như bề ngoài.

tim-hieu-thi-truong-ban-le-thuong-mai-dien-tu-tai-viet-nam3

Các chợ điện tử, được định nghĩa là các trang web của các bên không phải là chủ sở hữu trang web để thực hiện giao dịch hàng hóa và dịch vụ của họ, vì vậy, dễ dàng thực hiện quá trình mua và bán giữa các tổ chức và cá nhân, do đó tạo thuận lợi cho giao dịch C2C trực tuyến. Với các trang web thị trường điện tử đang tăng nhanh, bối cảnh thương mại điện tử của Việt Nam có thể mong đợi những thay đổi.

Logistics thương mại điện tử mạnh mẽ

Dịch vụ logistics thương mại điện tử tạo điều kiện thuận lợi cho việc cung cấp sản phẩm và truyền đạt thông tin theo thời gian thực về đơn đặt hàng của khách hàng. Những dịch vụ này hỗ trợ lưu chuyển hàng hóa thông qua chu kỳ giao dịch, từ đặt hàng đến thanh toán, đóng gói, giao hàng, theo dõi thanh toán và dịch vụ sau bán hàng.

Các khoản đầu tư đáng kể vào logistics thương mại điện tử dự kiến sẽ thúc đẩy hơn nữa sự tăng trưởng của ngành thương mại điện tử. Những người chơi mới đang tham gia vào thị trường, và các nhà khai thác thương mại điện tử được thành lập đang mở rộng kinh doanh sang phân khúc hậu cần. Công ty Giao Hàng Nhanh đặt mục tiêu có 2000 cửa hàng, trong khi DHL Thương mại điện tử đang tìm cách thêm 1.000 cửa hàng vào mạng lưới điểm dịch vụ toàn quốc hiện tại tại Việt Nam vào cuối năm 2019.

Nhưng cuộc đua không chỉ là mở rộng về quy mô mà còn là về sự đổi mới. Công ty Giao Hàng Nhanh có kế hoạch tạo ra một mạng lưới các điểm thu gom tại các cửa hàng địa phương, cửa hàng tiện lợi và trong các tòa nhà. Lazada thì điều hành các trung tâm phân loại tự động tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội.

Chừng nào thương mại điện tử tiếp tục phát triển với tốc độ hiện tại, logistics thương mại điện tử sẽ tiếp tục cải thiện. Đặc biệt có nhiều cơ hội để phát triển giao hàng chặng cuối tốt hơn, tức là giai đoạn mà hàng hóa được giao cho người mua.

Thương mại điện tử xuyên biên giới dự kiến sẽ phát triển mạnh

Số lượng tài khoản Việt Nam trên Alibaba là 500.000 vào năm 2016, với 100.000 tài khoản bổ sung mỗi năm kể từ đó. Người mua Việt Nam tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ nước ngoài với số lượng lớn hơn người mua nước ngoài tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ từ Việt Nam. Theo Hiệp hội thương mại điện tử Việt Nam, xu hướng này có thể được giải thích bằng ba yếu tố.

Thứ nhất, hàng hóa nước ngoài đa dạng hơn và có nhiều khả năng đáp ứng nhu cầu của khách hàng trong nước.

Thứ hai, các trang web thương mại điện tử của Việt Nam thường không đủ tin cậy trong khi những tên tuổi có uy tín như Amazon, Alibaba và Rakuten, được coi là đáng tin cậy hơn.

Cuối cùng, vận chuyển từ nước ngoài đến Việt Nam ít tốn kém hơn.

Một số hành động đã được thực hiện để tạo điều kiện cho Thương mại điện tử ở từ Việt Nam. Amazon đã hợp tác với Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam để cung cấp đào tạo cho người bán hàng Việt Nam về cách bán hàng hiệu quả trên Amazon.

Hơn nữa, Bộ Công Thương đã đề xuất nhiều chính sách có lợi cho Thương mại điện tử với hy vọng sẽ thúc đẩy Thương mại điện tử xuyên biên giới giữa Việt Nam và các nước khác.

Động lực thị trường

1. Tăng trưởng dân số trẻ

Sự ra đời của thế hệ Z, chiếm 16% dân số, tương đương 14 triệu người vào năm 2017, dự kiến sẽ thúc đẩy thị trường thương mại điện tử của Việt Nam trong năm năm tới. Thế hệ không bao giờ biết đến một thế giới mà không có Internet này sẽ bắt đầu sử dụng thiết bị di động từ nhỏ. Millennials, chiếm 30% dân số (khoảng 30 triệu người), hiện là nhóm người mua sắm trực tuyến lớn nhất tại Việt Nam. Họ được đặc trưng bởi lối sống thay đổi và sẵn sàng trả nhiều tiền hơn để cải thiện cuộc sống của mình.

2. Thu nhập tăng

Việt Nam đã chứng kiến tầng lớp trung lưu và giàu có tăng trưởng nhanh nhất so với các nước ASEAN khác. Từ năm 2012 đến 2020, phân khúc người tiêu dùng này sẽ tăng từ 12 triệu lên 33 triệu. Tầng lớp trung lưu mới đã đáp ứng các nhu cầu cơ bản và cấp thấp của mình và hiện sẵn sàng trả nhiều tiền hơn cho hàng hóa dịch vụ cao cấp. Sự tăng trưởng kinh tế này thuận lợi cho việc mở rộng thương mại điện tử về cả số lượng và chất lượng.

3. Phát triển thị trường bán lẻ

Thị trường bán lẻ của Việt Nam được coi là thị trường ưu tiên hàng đầu với độ bão hòa thị trường thấp. Việt Nam được xếp hạng khá cao trong Chỉ số phát triển bán lẻ toàn cầu (GRDI). Trong khi vẫn là một thị trường nhỏ về quy mô, Việt Nam thể hiện tiềm năng lớn cho các đối thủ nước ngoài muốn thâm nhập thị trường. Với một thị trường bán lẻ đang phát triển cùng với việc áp dụng công nghệ cao, sự tăng tốc của ngành thương mại điện tử là hiển nhiên và cơ hội cho các doanh nghiệp là rất lớn.

4. Sáng kiến của chính phủ

Quyết định số 1563 của chính phủ đã phê duyệt một kế hoạch tổng thể nhằm thúc đẩy thương mại điện tử trong giai đoạn 2016 đến 2020. Chính phủ coi thương mại điện tử là điều cần thiết để giúp các doanh nghiệp Việt Nam thúc đẩy thị trường trong nước và xuất khẩu, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia để hội nhập toàn cầu.

Các yếu tố chính của kế hoạch này bao gồm:

  • Tăng cường hiệu quả của các dịch vụ hành chính của chính phủ;
  • Đảm bảo 30% dân số mua hàng hóa và dịch vụ trực tuyến;
  • Đảm bảo chi tiêu trung bình là 7 triệu đồng mỗi người mua trực tuyến;
  • Tăng doanh thu từ B2C trực tuyến lên 200 tỷ đồng;
  • Đảm bảo doanh thu B2B chiếm 5% tổng chi tiêu bán lẻ;
  • Đảm bảo doanh thu B2B trực tuyến trị giá 30% tổng doanh thu trong năm 2020.

Để đạt được những mục tiêu này, chính phủ Việt Nam đang lên kế hoạch xây dựng khung pháp lý toàn diện cho tất cả các hoạt động thương mại điện tử. Hệ thống thanh toán thương mại điện tử quốc gia và các giải pháp thanh toán điện tử tích hợp áp dụng cho tất cả các mô hình thương mại điện tử sẽ được thành lập vào năm 2020.

Giao thông vận tải cũng như mạng lưới dịch vụ giao hàng và hệ thống xử lý đơn hàng sẽ được triển khai ở tất cả các thành phố và tỉnh trên toàn quốc. Chính phủ cũng sẽ xây dựng các cơ chế giải quyết tranh chấp và xử lý các vi phạm trong môi trường thương mại điện tử.

Cuối cùng, để tạo điều kiện mua sắm trực tuyến và thanh toán điện tử, thiết bị bán hàng (POS) sẽ được lắp đặt ở tất cả các cửa hàng bán lẻ, bao gồm các cửa hàng bách hóa, siêu thị và trung tâm phân phối hiện đại. Cuối cùng, 70% các nhà cung cấp điện, nước, viễn thông và dịch vụ truyền thông sẽ hỗ trợ thanh toán điện tử cho phí dịch vụ.

5. Chuyển đổi số

Lực lượng cuối cùng thúc đẩy thị trường thương mại điện tử của Việt Nam là sự chuyển đổi số, trong đó đề cập đến sự xuất hiện của các công nghệ mới như phân tích, di động, phương tiện truyền thông xã hội và gần đây là Internet of Things (IOT).

Sự trỗi dậy của Internet và các công nghệ thông tin khác đã giúp người Việt Nam chấp nhận mua sắm trực tuyến. Sự lan rộng của công nghệ kỹ thuật số đến tất cả các khía cạnh của xã hội loài người sẽ làm cho xu hướng này tiếp tục.

Rào cản thị trường

1. Thiếu niềm tin

Thiếu niềm tin vẫn là trở ngại lớn nhất cho sự phát triển của Thương mại điện tử tại Việt Nam. Sự thiếu niềm tin có mặt trong các khía cạnh khác nhau của giao dịch, từ chất lượng sản phẩm đến dịch vụ khách hàng, bảo vệ dữ liệu, gian lận ngân hàng, giao hàng chưa hoàn thành, v.v … Sự thiếu tin tưởng này bắt nguồn từ một thị trường chưa trưởng thành và thiếu cơ sở hạ tầng công nghệ trong nước.

tim-hieu-thi-truong-ban-le-thuong-mai-dien-tu-tai-viet-nam4

2. Ưu thế của phương thức thanh toán trả tiền mặt khi nhận hàng

Mặc dù thị trường thương mại điện tử đang phát triển, hệ sinh thái thanh toán điện tử tại Việt Nam khá bất cập. Việt Nam vẫn là một xã hội dựa trên tiền mặt và người tiêu dùng Việt Nam thường không tin tưởng các tổ chức tài chính khi nói đến việc bảo đảm, tiết kiệm và chuyển tiền của họ. Vì lý do đó, thẻ tín dụng và ngân hàng trực tuyến không được sử dụng rộng rãi.

Hơn nữa, nhiều người tiêu dùng xem thẻ tín dụng và phí giao dịch ngân hàng trực tuyến là chi phí không cần thiết. Phí như vậy cũng có thể ngăn cản các giao dịch lớn. Từ quan điểm của các nhà khai thác thương mại điện tử, thanh toán tiền mặt khi nhận hàng dẫn đến tỷ lệ hủy bỏ cao hơn và lợi nhuận thấp hơn. Do đó, văn hóa mua hàng này sẽ tiếp tục cản trở sự phát triển của ngành thương mại điện tử của Việt Nam.

3. Cơ sở hậu cần và giao nhận kém phát triển

Việt Nam đòi hỏi một cơ sở hạ tầng hậu cần tốt hơn để hỗ trợ sự phát triển của ngành thương mại điện tử. Thông thường, các nhà cung cấp dịch vụ hậu cần của bên thứ ba và các trang web thương mại điện tử phải làm việc cùng nhau để đáp ứng nhu cầu của các đơn đặt hàng thường xuyên, quy mô nhỏ của người tiêu dùng Việt Nam.

Hơn nữa, Thương mại điện tử tại Việt Nam phụ thuộc vào số lượng lớn các chủ hàng đáng tin cậy, vì các chủ hàng không chỉ giao sản phẩm cho khách hàng mà còn thu tiền thanh toán. Do đó, hầu hết người chơi trên thị trường sử dụng kết hợp các nhóm giao hàng nội bộ và nhà cung cấp dịch vụ bên thứ ba.

Người bán trực tuyến, bất kể quy mô của họ, có xu hướng lựa chọn dịch vụ giao hàng thuê ngoài, một phần hoặc toàn bộ, để phân phối một số lượng lớn các đơn hàng đồng thời. Đầu tư hơn nữa vào công nghệ hậu cần và cơ sở hạ tầng vẫn luôn cấp thiết để giải quyết các vấn đề hiện tại như giao hàng thất bại và chi phí cao.

Cơ hội và thách thức trong ngành thương mại điện tử

Giải pháp giao hàng công nghệ cao

Nhu cầu về một quy trình giao hàng liền mạch và đáng tin cậy rất mạnh, đặc biệt là với phương thức thanh toán tiền mặt khi giao hàng đang thống trị thị trường. Do cơ sở hạ tầng ở Việt Nam còn nghèo nàn, các công ty giao hàng vẫn phải dựa vào lao động của con người để cung cấp dịch vụ của họ, điều này đặt ra nhiều thách thức.

Các công ty thương mại điện tử sẽ tiếp tục tìm kiếm các giải pháp giao hàng tốt hơn, đặc biệt là các giải pháp công nghệ cao có thể theo dõi và quản lý toàn bộ quá trình giao hàng một cách hiệu quả.

Thương mại điện tử xuyên biên giới B2B

So với thương mại điện tử B2C, thương mại điện tử B2B vẫn còn rất mới ở Việt Nam với một thị trường phân mảnh cao và tương đối ít người chơi. Với đèn xanh từ phía chính phủ, các công ty nước ngoài có thể cung cấp các giải pháp xuất khẩu chất lượng cao cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam muốn tận dụng cơ hội này.

Thị trường thương mại điện tử B2C cạnh tranh cao

Thị trường thương mại điện tử B2C Việt Nam hiện đang phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt, với những gã khổng lồ thương mại điện tử toàn cầu rót vốn đầu tư lớn để giành lấy vị trí dẫn đầu. Do đó, bất kỳ công ty nào muốn vào không gian này nên sở hữu khả năng tài chính đáng kể và có sự kiên trì để tồn tại.

Cơ sở hạ tầng chưa phát triển

Cơ sở hạ tầng nghèo nàn của Việt Nam, hệ thống hậu cần không hiệu quả và ưu tiên cho phương thức thanh toán tiên mặt khi nhận hàng tạo thành những cản trở to lớn cho sự phát triển của ngành thương mại điện tử. Các công ty tìm cách gia nhập ngành này sẽ phải thích nghi và đổi mới để thành công trong lĩnh vực này.

Kết luận

Được hỗ trợ bởi việc truy cập Internet ngày càng tăng, sử dụng điện thoại thông minh rộng hơn và cơ sở hạ tầng công nghệ được cải thiện, bối cảnh thương mại điện tử tại Việt Nam đã cất cánh ấn tượng trong những năm gần đây. Đặc biệt hơn, giao dịch trực tuyến B2B và B2C đã chứng kiến sự chuyển động đáng kể.

Sự bùng nổ trong thương mại điện tử này dự kiến sẽ được theo sau bởi một số xu hướng. Đầu tiên, thương mại di động có thể mong đợi tăng trưởng ổn định nhờ sự gia tăng thuê bao 3G và 4G và thâm nhập điện thoại thông minh tại Việt Nam. Trong khi đó, các chợ điện tử đang trở nên phổ biến với các nền tảng C2C như Sendo, Tiki và Shopee.

Tuy nhiên, các nền tảng C2C nổi bật nhất là các nền tảng truyền thông xã hội, nổi bật nhất là Facebook. Tất cả những xu hướng này gây áp lực lên ngành công nghiệp logistics thương mại điện tử và kêu gọi mở rộng mạng lưới và các giải pháp logistics mới. Cuối cùng, thương mại điện tử xuyên biên giới dự kiến sẽ phát triển khi chính phủ thực hiện khung pháp lý và tạo ra các ưu đãi.

Mặc dù có nhiều người chơi trong thị trường thương mại điện tử, vẫn có không gian cho người mới, miễn là họ có thể vượt qua hoặc thích nghi với các rào cản, đặc biệt là sự thiếu tin tưởng. Nhìn chung, với lối sống ngày càng tăng và sự hỗ trợ của chính phủ, bối cảnh thương mại điện tử của Việt Nam hứa hẹn cho các công ty sẵn sàng kiên nhẫn và có thể tạo sự khác biệt thành công.

Tại KONVOI – Chúng tôi tư vấn cho bạn dựa vào những con số và thực tiễn, đồng thời đưa ra các phương án chiến lược đã được chứng minh. Hiểu thị trường và hành vi khách hàng cũng như insight của ngành hàng sẽ giúp bạn chiến thắng trước những bài toán khó khăn. Chúng ta cùng nhau làm việc để doanh nghiệp của bạn Bán Nhiều Hàng & Tăng Lợi Nhuận với một vị thế bán hàng độc tôn tại thị trường FMCG.

KONVOI.VN – Chuyên gia lĩnh vực phân phối bán lẻ

Phone: 028 3937 1800

Email: contact@konvoi.vn

Địa chỉ: 159 Điện Biên Phủ, Phường 15, Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh.

Bài viết liên quan: 

 

Bài viết mới nhất

Tài liệu và báo cáo mới nhất

Giải pháp nâng cao doanh số

Chúng tôi giúp bạn tiết kiệm nguồn lực doanh nghiệp,
mang lại lợi thế cạnh tranh tốt hơn.

Câu chuyện thành công

Bán hàng là điều quyết định thành công của doanh nghiệp.
Hãy xem chúng tôi đã làm như thế nào.

Bạn có câu hỏi?

Hãy để chúng tôi giúp bạn.

Cơ hội làm việc

Hãy cùng chúng tôi tạo ra khác biệt.